Bismillahirrahmanirrahîm

Hz. Fâtıma (s.a), Nebevî Sîretin Tecellisi

Hz. Fâtıma (s.a), Hz. Resulullah’ın (s.a.a) yeryüzünde kalan yegâne hatırasıdır. Kısa fakat bereketli hayatı, nübüvvet sîretinin tam bir aynasıdır. İlâhî hakikatleri doğrudan Allah Resulünden (s.a.a) öğrenmiş; yolculukta ve ikamet halinde sürekli onun yanında bulunmuş; varlık âleminin en yüce şahsiyeti ve insanlığın en başarılı eğitimcisi tarafından bizzat yetiştirilmiştir. Cahiliye toplumunun kız çocuklarına karşı büyük haksızlıklar yaptığı bir dönemde, o babasından en yüksek sevgi ve itina görmüş; babası için sıradan bir evlat değil, “Ümmü Ebîhâ” yani “Babasının Annesi” olmuştur. O “Hâniye” yani şefkatli ve merhametli, “Habîbe” yani sevilen ve sevgili idi.

Hz. Fâtıma (s.a) ne zaman Hz. Resulullah’ın (s.a.a) huzuruna gelirse, Hz. Peygamber (s.a.a) ona dört şey yapardı:

“Ona hoş geldin der, ayağa kalkar, elini tutup öper ve onu kendi yerine oturturdu.” [1]

Hz. Fâtıma (s.a), Allah’ın seçtiği, Kur’ân’ın dengi olan ve ilâhî rızâ ile gazabın ölçüsü kılınan bir şahsiyettir. Bunlar, kemâlin zirvesine ulaşmış olmanın alâmetleridir. Bir kimsenin rızası ve öfkesi nasıl mutlak anlamda hak ve bâtıl ölçüsü olabilir? Bu ancak masumiyet ışığında mümkündür. O, Hz. Peygamber'in (s.a.a) canının parçası, beşer suretinde bir hûrî ve nübüvvet ile imamet arasındaki ilahî bağdır.

Hz. Fâtıma'nın (s.a) Sîretine Hâkim Temel Prensipler

Hz. Fâtıma’nın (s.a) hayatına yön veren prensipler, zamanla değişmeyen ve her çağda, her zeminde örnek alınabilecek ilkelerdir. Bu esasların en belirgin olanları şunlardır: Maneviyat ilkesi, düşmanı tanıma ilkesi, sebat ve direnç ilkesi.

Maneviyat İlkesi

İnsan, maddî ve manevî iki boyuttan oluşur. Nasıl ki beden gıdaya, suya ve havaya ihtiyaç duyar ise, insan ruhu da maneviyata muhtaçtır. İnsan, maneviyat olmaksızın dünya nimetlerinden faydalanırsa, azgınlaşır ve başkaldırır. Nitekim Kur’an’da şöyle buyrulur:

“Hayır! Şüphesiz insan, kendini müstağni gördüğü için azgınlık eder.” [2]

Maneviyat, insanın doğasında var olan, bilgi ve marifetle elde edilen temel bir ihtiyaçtır. Maneviyat ilkesi, kişinin manevi ve değer temelli olana yönelmesi anlamına gelir ve yaşamda pek çok etkiye sahiptir. Bunlardan bazıları şunlardır:

a) Ruhsal krizlerin azalması: Maneviyat sayesinde kaygı ortadan kalkar; hırs, tamah, aşırılık ve zulüm azalır. İnsanın varlığında huzur ve güven hâkim olur.

b) Ahlaki faziletlerin gelişmesi: Maneviyat, insanı ahlaki değerlere bağlı kılar. Kişi kendini tezkiye etmeye çalışır ve Allah ile olan bağı samimi hâle gelir.

c) Toplumsal adalet: Maneviyat, hizmet bilincini güçlendirir. Maneviyat ilkesinde insan, kendisi için hoş görmediğini başkaları için de hoş görmez. Yaşam, hayvanî ve tekdüze bir hâlden çıkar; insanda başkalarını düşünme duygusu gelişir.

d) Varlık alemine hüsnü zan etme: Maneviyat, insanın kâinata dair bakışını düzenler; yaratılışa bir amaç kazandırır, kişiyi anlamsızlık ve boş vermişlikten uzaklaştırarak ufkunu genişletir.

e) Sebat ve sabır: Maneviyat sayesinde kişinin musibetlere bakışı değişir. Her olayı bu ilke çerçevesinde yorumlar; ümitsizlik ona musallat olmaz. Hatta hastalık ve kaybı dahi yaratılış düzeni içinde ilahi bir lütuf gözüyle değerlendirir.

“Maneviyat” yani ibadet, dua, kulluk, cihat, fedakârlık, münacat ve halka hizmet gibi değerlere yöneliştir.

“Maneviyat” yani anlamla irtibatlı olmak; yani insanın ruhî ve içsel yönüdür. Dinî maneviyat ise, hedef ve gaye merkezlidir. Dindeki gerçek maneviyat, kulluk ruhudur.

Kur’ân-ı Kerîm’e göre ibadet, yaratılışın gayesidir; onun sonucu ise, sorumluluk bilinci ve takvadır ki bunlar kişiliğin değer ölçüsünü oluşturur. Bir kimsenin değeri yediği ve giydiği ile ölçülmez. İnsanın değeri, onun manevi ve ruhani boyutundadır. Maddî boyut bu manevi yücelişin bir başlangıcıdır ve dünya, maneviyata yönelenlerin nazarında ahiretin hazırlık ve ekim tarlasıdır.

İlahi renge bürünmek ve Allah’a yakın bir karakter kazanmak, insan hareketinin nihai hedefidir:

“Allah’ın boyası… Allah’ın boyasından daha güzel kim boyayabilir?” [3]

Manevi düşüncede insan hiçbir bağımsızlığa sahip değildir; fânidir, mutlak anlamda muhtaçtır.

“Şüphesiz biz Allah’a aidiz ve O’na döneceğiz.” [4]

İslâm’da maneviyat, ahlak, hukuk, siyaset, toplumsal ilişkiler ve tüm değerlerin temel dayanağıdır.

Hasan Basrî, Hz. Fâtıma (s.a) hakkında şöyle diyor: “Bu ümmet içinde Fatıma’dan daha ibadet ehli olan biri yoktu. O kadar çok ibadet ederdi ki ayakları şişerdi.” [5]

Günümüzde insanlık maneviyat krizle karşı karşıyadır. Dinin manevî öğretilerinden uzaklaşmak, insanlığı bunalıma sürüklemiştir. İmam Humeynî (r.a), Gorbaçov’a [6] yazdığı mektupta onların temel sorununun bu durum olduğuna dikkat çekmiş ve şöyle demiştir: “Sizin esas sorununuz, Allah’a gerçek anlamda iman etmemenizdir. Bu, Batı’yı da yozlaşmaya ve çıkmaza sürükleyen veya sürükleyecek olan problemdir. Sizin sorununuz, Allah ve varlık âleminin yaratıcısıyla yaptığınız uzun ve beyhude mücadeledir.”

İmam Cafer-i Sâdık (a.s) şöyle buyuruyor:

“İnsanlara dair bütün ilimleri dört şeyde buldum: İlki, Rabbini tanımandır. İkincisi, O’nun senin için ne yaptığını bilmendir. Üçüncüsü, O’nun senden ne istediğini bilmendir. Dördüncüsü ise, seni dinden çıkaran şeyin ne olduğunu bilmendir.”

Bu nurlu hadiste, ilmin temelleri arasında dört tür marifet zikredilmiştir. Aslında marifetin artmasının dört yolu şunlardır: Allah’ı tanımak, nefsini tanımak, vazifeyi bilmek ve dinî zarar ve tehlikeleri tanımaktır. Bu bilgilerin her biri doğru şekilde elde edildiğinde, sonucu maneviyat ve kulluk olur.

Hz. Zehra (s.a), Allah’a kulluğun ve maneviyatın mazharıdır. O aile ki, Hel Eta suresinin mazharı ve karşılıksız fedakârlığın tecellisidir. Hz. Zehra’nın (s.a) hayatındaki maneviyat örneklerinden bazıları şöyledir:

1. Düğün Gecesinde İbadet

Düğün gecesi Hz. Fâtıma (s.a), Emirü’l-Müminîn Ali’nin (a.s) evine girdiğinde, ona şöyle arz etti:

“Bugün babamın evinden, değerli eşimin yuvasına geldim ve yarın da buradan başka bir yurda, yani kabre ve Rabbimin rahmetine gideceğim. Bu yüzden, ey Ali! Allah aşkına seni çağırıyorum; gel bu ortak hayatın ilk anlarını namazla başlayalım ve bu mübarek geceyi birlikte Allah’a ibadetle geçirelim.” [7]

2. Allah’ın Huzur Gölgesinde Eksiklikleri Görmemek

Hz. Resulullah (s.a.a), kızı Hz. Fâtıma’ya (s.a) hayatındaki eksiklikler ve ihtiyaçları hakkında soru sorduğunda, sarsıcı bir cevap alır:

“O’nun huzurunda bulunmaktan duyduğum lezzet, beni istemekten alıkoydu; benim ihtiyacım, sadece sürekli Kerîm olan Allah’ın güzel cemaline bakmaktır”. [8]

Bu ifadeler, bizlere derstir ki, düğün gecesinde günaha düşmeyelim, Allah’ı unutmayalım, nankörlük etmeyelim. Hayatımızda Allah’ın yeri en üstte olmalı; O, esas olmalı ve her şey O’ndan aşağıda olmalıdır.

3. Tercihte Ölçü, Allah ve Peygamber’in Rızası

Emirü’l-Müminin Ali (a.s), Hz. Fâtıma’yı (s.a) istemek için geldiğinde ve Hz. Resulullah (s.a.a) isteme konusunu matrah ettiğinde, Hz. Fâtıma’nın (s.a) sorduğu ilk sorusu şuydu:

“Acaba bu evliliğe Allah ve Peygamber razı mıdır?”

Hz. Peygamber (s.a.a) olumlu cevap verdiğinde ise, Hz. Zehra (s.a) şöyle arz eder:

“Allah ve Resulünün razı olduğu şeye ben de razıyım.” [9]

Gerçekten de eğer evlilikte temel ölçü, Allah’ın ve Masumların (a.s) rızası olursa ve ölçü yalnızca zahirî kriterler olmazsa, böyle bir evlilik süreklilik, bereket ve sarsılmaz bir temel kazanır.

Devam Edecek…

--------------

[1]- Müstedrek alâs-Sahiheyn, c.3, s.174.

[2]- Alak, 6-7.

[3]- Bakara, 138.

[4]- Bakara, 156.

[5]- Biharu’l-Envar, c.92, s.196.

[6]- Sahife-i İmam Humeynî, c. 21, s. 220–226.

[7]- Nehcu’l-Hayat, Ferhengi Suhanan Hz. Zehra (s.a), s.35, h.12.

[8]- Nehcu’l-Hayat, Ferhengi Suhanan Hz. Zehra (s.a), s.99, h.56.

[9]- Biharu’l-Envar, c.43, s.149.