Rebîülevvel ve Rebîü’lâhir ayları bu mevsimin başlangıcına rastladığı için bu isimle anılmıştır.

Muharrem ve Safer aylarını hüzün, gözyaşı ve matemle geçirdik. Bu süreçte ağladık, gönüllerimizi arındırdık, İmam Hüseyin’i (a.s) anarak manevi bir bilinç kazandık. Artık bu baharda yeniden dirilişimizin bereketiyle Allah’a şükür secdesi etme, bu mevsimin değerini bilme ve kulluğun hakkını verme zamanıdır. Bu ay, Şiî geleneğinde sevinç ve mutluluk ayı olarak tanınır. Bu ayda “Peygamber Efendimiz’in (s.a.a), İmam Cafer-i Sâdık’ın (a.s) doğumları” ve “İmam Mehdî’nin (a.f) imâmete başlaması” gerçekleşmiştir.

Bununla birlikte Rebîülevvel ayı, “İmam Hasan Askerî’nin (a.s) şehadeti” gibi hüzünlü bir hatırayı da içinde barındırır. Ayrıca rivayetlere göre bu ay, “Peygamber-i Ekrem’in (s.a.a) mübarek doğumuna, İmam Cafer-i Sâdık’ın (a.s) velâdetine, Hz. Resûlullah’ın (s.a.a) Mekke’den Medine’ye hicretine, Hz. Bâkıyyetullah’ın (a.f) mübarek imâmetinin başlangıcına ve büyük hadise olan “Leyletü’l-Mebît”e” de sahne olmuştur.

Rebîülevvel Ayında Yaşanan Bazı Önemli Olaylar ve Ameller

İlk Gece:

Bu gece, “Leyletü’l-Mebît” olarak bilinir. Tarihî açıdan son derece mühim bir olayın gerçekleştiği gecedir. Bi’sat’in on üçüncü yılında, Hz. Resulullah (s.a.a) hicret etmek üzere Mekke’den ayrılarak Sevr Mağarası’na gizlenmiştir. Bu sırada Emirü’l Müminin Ali (a.s), düşmanları yanıltmak amacıyla Hz. Peygamber’in (s.a.a) yatağında fedakârca uyumuştur.

Bu olay üzerine şu ilahî ayet nazil olmuştur:

“İnsanlardan öylesi de vardır ki, Allah’ın rızasını kazanmak için canını feda eder. Allah ise kullarına karşı çok merhametlidir.” [1]

Bu ayet o hazretin hakkında nazil olmuştur. [2]

Hz. Resulullah’ın (s.a.a) hicreti, İslâm tarihi açısından büyük bir dönüm noktası olmuş ve Müslümanların tarih başlangıcı olarak kabul edilmiştir.

Bu geceye ve güne dair rivayetlerde şu ameller tavsiye edilmiştir:

1. Birinci Rebîülevvel günü, Hz. Resûl-i Ekrem (s.a.a) ve Hz. Ali’nin (a.s) kâfirlerin ve müşriklerin şerrinden korunup selâmete ermeleri sebebiyle şükür orucu tutmak.
2. Aynı gün, Hz. Peygamber Efendimiz (s.a.a) ile Hz. Ali’yi (a.s) ziyaret etmek.

Rivayetlerde orucun faziletine dair pek çok nakil vardır. Özellikle, masum İmamlardan (a.s) rivayet edilmiştir ki:

“Kim Rebîülevvel’in on yedinci günü oruç tutarsa, Allah-u Teâlâ ona bir yıllık oruç sevabı yazar.”

Sekizinci Gün

Hicrî 206 yılının sekizinci Rebîülevvel günü, rivayetlere göre “İmam Hasan Askerî’nin (a.s) şehadeti” gerçekleşmiştir. Aynı gün, “Hz. Sahibü’z-Zamân, Hüccet b. Hasan’ın (a.f) imâmeti” başlamıştır. [3]

Bugünde, İmam Hasan Askerî’yi (a.s) ziyaret etmek müstehaptır.

Bununla birlikte, birçok âlim dokuzuncu Rebîülevvel’i İmam Zaman’ın (a.f) imâmetinin başlangıcı olarak kabul etmektedir. Dolayısıyla hadisçiler arasında sekizinci ve dokuzuncu günler hususunda görüş ayrılığı vardır. Ancak burada meşhur olan görüş aktarılmıştır. İmamların (a.s) imâmeti, birinin şehadetiyle ertesi gün başlamaz; bilakis bir imamın şehadetiyle aynı anda, Allah tarafından önceden belirlenmiş olan bir sonraki imamın imâmeti başlar.

Onuncu Gün

Bugün, “Hz. Resûlullah’ın (s.a.a) Hz. Hatice-i Kübrâ (s.a) ile evlendiği” gündür. [4]

On İkinci Gün

Merhum Şeyh Kuleynî ve Mes’ûdî’nin rivayetlerine göre, ayrıca Ehl-i Sünnet arasında yaygın görüşe göre, bugün “Hz. Peygamber-i Ekrem’in (s.a.a) mübarek doğum günü”dür. [5]

Aynı şekilde, bugün Hz. Resulullah (s.a.a), Mekke ile Medine arasındaki on iki günlük yolculuğun ardından Medine’ye girmiştir. [6] Ayrıca bugün, 132 yılında Emevîler’in (Benî Mervân) devletinin yıkılışına da rastlamaktadır. [7]

On Dördüncü Gün

Hicrî 64 yılında, Yezîd b. Muâviye bugün helâk olmuştur. [8]

Onun üç yıl dokuz ay süren hilafeti, büyük zulüm ve cinayetlerle doludur. Bu dönemin en önemli faciası, Kerbelâ hadisesi ve Hz. Ebâ Abdillâh Hüseyin’in (a.s) ve yarenlerinin şehadetidir.

Yezîd, otuz yedi yaşında Havran bölgesinde hayatına son vermiştir. Naaşı Şam’da defnedilmiş, fakat bugün ondan hiçbir iz kalmamıştır. [9]

On Yedinci Gece

Şiî rivayetlerine göre on yedinci gece, Hz. Hâtemü’l-Enbiyâ, Resûl-i Ekrem Muhammed Mustafa’nın (s.a.a) doğum gecesidir ve son derece mübarek bir gecedir. [10]

Bu geceye dair tavsiye edilen ameller şunlardır:

1. On yedinci Rebîülevvel günü için gusül almak. [11]
2. Oruç tutmak. Bu oruç hakkında pek çok fazilet nakledilmiştir. Masum İmamlardan (a.s) rivayet edilmiştir ki: “Kim Rebîülevvel’in on yedinci gününü oruçla geçirirse, Allah-u Teâlâ ona bir yıllık oruç sevabı yazar.” [12]
3. Sadaka vermek, iyilikte bulunmak, müminleri sevindirmek ve mübarek türbeleri ziyaret etmek.
4. Hz. Resulullah’ı (s.a.a) ziyaret etmek. Bu ziyaret, hem yakından ve hem de uzaktan yapılabilir. Nitekim Hz. Peygamber’den (s.a.a) şöyle rivayet edilmiştir: “Her kim vefatımdan sonra kabrimi ziyaret ederse, sanki hayatımda bana hicret etmiş gibidir. Beni yakından ziyaret edemeyen kimse ise, uzaktan bana selâm göndersin; zira selâmı bana ulaşır.”
5. Hz. Emîrü’l-Müminîn Ali’yi (a.s) ziyaret etmek. İmam Cafer-i Sâdık’ın (a.s) bugünde, Hz. Ali’nin (a.s) kabr-i şerifini ziyaret ederek okuduğu duâ ve ziyareti okumak müstehaptır. (Bu ziyaret, Mefâtîhu’l-Cinân’ın ziyaretler bölümünde yer almaktadır.)
6. Bugünü tazim ve tekrim etmek. Merhum Seyyid b. Tâvûs, İkbâl adlı eserinde, “âlemlerin efendisi, bütün mahlûkatın seyyidi, Hz. Peygamber’in (s.a.a) doğumu sebebiyle bugünün yüceltilmesi ve büyük bir saygıyla ihya edilmesi gerektiğini” vurgulamıştır.

Yine, Hz. Resulullah’ın (s.a.a) hicretinden bir yıl önce, böyle bir gecede O’nun miraç olayı gerçekleşmiştir.

On Yedinci Gün

Belirtildiği üzere, İmâmiyye âlimlerinin meşhur görüşü, On yedinci Rebîülevvel günü, Hz. Resul-i Ekrem Muhammed b. Abdullah’ın (s.a.a) mübarek doğum günüdür. Yaygın rivayete göre bu doğum, Mekke-i Mükerreme’de, Fil yılında, bir cuma günü, fecrin doğuşunda gerçekleşmiştir. [13]

Aynı şekilde bugün, “Hicrî 83 yılında İmam Cafer-i Sâdık’ın (a.s) doğum günü”dür. Dolayısıyla bu iki mübarek doğum sebebiyle Rebîülevvel’in on yedinci günü, Şiî geleneğinde daha da büyük bir önem kazanmıştır. [14]

---------

[1]- Bakara, 207.

[2]- İkbâlü’l-A’mâl, s. 592 ve Tefsîr-i Numûne, c. 2, s. 78.

[3]- El-Kâfî, c. 1, s. 503.

[4]- İkbâl, s. 599.

[5]- Zâdü’l-Ma’âd, s. 412.

[6]- İkbâl, s. 599 ve Kâmil İbnü’l-Esîr, c. 2, s. 7 (Hicretin birinci yılındaki olaylar).

[7]- Misbâhü’l-Mütehaccid, s. 791.

[8]- İkbâl, s. 601 (Seyyid b. Tâvûs, aynı eserde Şeyh Müfid’den bugünün orucu hakkında, Yezîd’in helâkına atfen faziletini nakletmiştir).

[9]- Temmetü’l-Muntehâ, s. 64.

[10]- Misbâhü’l-Mütehaccid, s. 791 ve İkbâl, s. 603.

[11]- Fellâhu’s-Sâil, s. 61.

[12]- İkbâl, s. 603.

[13]- Misbâhü’l-Mütehaccid, s. 791 ve İkbâl, s. 603.

[14]- Bihârü’l-Envâr, c. 47, s. 1, h: 2.