İmam Hasan’ın (a.s) soyundan gelen Hasani seyitlerin ünlülerinden ve bilginlerindendir. Nesebi dört vasıta ile İmam Hasan’a (a.s) ulaşan, hadis rivayet edenlerden birisidir. Kendisi ikinci ve üçüncü asırda yaşamıştır.

Takvalı, emanete riayeti ile ünlü, sözlerinde sadık, dini konularda âlim, Şia mektebinin Usul-u dinine bağlı ve çok sayıda hadise vâkıf olan bir şahsiyetti. Şeyh Saduk, onun naklettiği hadisleri “Camiu’l Ahbar-i Abdülazim” adıyla bir araya getirmiştir.

Abdülazim Hasani, İmam Rıza (a.s) ve İmam Cevad’ı (a.s) görmüş, İmam Hadi’ye (a.s) inancını arz etmiş ve onun zamanında vefat etmiştir. Türbesi Rey (bugünkü Tahran) şehrindedir. Bazı hadislerde kabrinin ziyaret edilme sevabının Hz. Hüseyin b. Ali’nin (a.s) kabrinin ziyaret edilme sevabı ile eşdeğerde olduğu söylenmiştir.

Doğum ve Nesebi:

Abdülazim Hasani, hicretin 173. yılında, Rebiülahir ayının 4’ünde, Perşembe günü Medine’de (doğum yeri hakkında fikir ayrılığı bulunmaktadır) ve Harun Reşit döneminde dünyaya geldi.[1] Babası "Abdullah b. Ali Kafe" ve annesi “Hayfa” diye bilinen İsmail b. İbrahim’in kızıdır.[2] Nesebi İmam Hasan'a (a.s) ulaşmaktadır. Şia'nın rical âlimlerinden Necaşi şöyle demektedir: Vefatından sonra gusül verildiği sırada, elbisesinde bir yama bulunarak nesebinin o yamada şu şekilde yazıldığı görülmüştür: "Ben, Abdullah oğlu, Ali oğlu, Hasan oğlu, Zeyd oğlu, Hasan b. Ali b. Ebu Talib’in oğlu Ebu’l Kasım’ım".[3]

Muhakkik Mir Damad ise, onun hakkında şöyle yazmaktadır: O’nun (Abdülazim) nesebi ve şerafeti, herkese açık ve aşikârdır.[4]

Abdülazim Hasani’nin (a.s) eşi, künyesi "Ebu Muhammed" olan, amcası Kasım b. Hasan Emir’in kızı Hatice’dir. Kendisinden "Muhammed" ve "Ümmü Seleme" adlarında iki çocuğu dünyaya gelmiştir.[5]

Şeyh Abbas Kummi, çocuklarından birinin hakkında şöyle yazmaktadır: Muhammed, züht ve ibadetiyle ünlenmiş değerli bir şahsiyetti.[6]

Abdülazim Hasani’nin yaşadığı dönem, Şiaların Abbasiler tarafından baskı ve zulme uğradıkları döneme denk gelmekte, kendisi ve ataları yıllarca takip altında tutulmuşlardır.

Medine, Bağdat ve Samerra’da yaşadığı dönemlerde takiye yaparak, inanç ve meramını gizleme yöntemine vâkıf olmasına rağmen, Abbasi halifelerinden Mütevekkil ve Mu'taz’ın gazabına uğramıştır.[7]

Tarihî kayıtların naklettiğine göre Abdülazim, Abbasi halifesi Mu'taz zamanında, zulüm, eziyet ve ölüm korkusundan dolayı İmam Hadi’nin (a.s) emri ile Abbasilerin önemli üslerinden biri olan Samerra şehrinden Rey şehrine hicret etmiştir.

---------------

[1]- Ez-Zeria, c. 7, s. 169. Ber Astan-ı Keramet, s. 5.

[2]- Umdetu't-Talib, s. 94.

[3]- Ricalu'n-Necaşi, s. 248.

[4]- Er-Revaşihu’s-Semaviyye, s. 86.

[5]- Cennetu’n-Neim, c. 3, s. 390. Umdetu't-Talib, s. 94.

[6]- Münteha’l A’mal, c. 1, s. 585.

[7]- Ber Astan-ı Keramet, s. 7.